ЖК комитети педофилдерди хирургиялык кастрациялоону колдоду: 4 макул, 3 каршы

Жогорку Кеңештин профилдик комитетинин депутаттары жашы жете электерге зомбулук көрсөткөн адамдарды же адамдардын тобун хирургиялык кастрация түрүндө жазалоону караган мыйзам долбоорун жактырды.

24-январда Жогорку Кеңештин Конституциялык мыйзамдар, мамлекеттик түзүлүш, сот-укуктук маселелер жана регламент боюнча комитетинин мүчөлөрү педофилдерди хирургиялык кастрациялоону караган мыйзам долбоорун жактырышты.

Мыйзам долбоорунун демилгечиси Улан Бакасовдун айтымында, педофилдер өлүм жазасына татыктуу, бирок Кыргызстанда ага тыюу салынгандыктан, хирургиялык кастрацияны киргизүү сунушталууда.

Мыйзам долбооруна ылайык, хирургиялык кастрация репродуктивдүү органды алып салуу менен хирургиялык кийлигишүү жолу менен жүргүзүлөт жана пенитенциардык системанын медициналык мекемелеринде же саламаттыкты сактоо органдарында жүргүзүлөт.

Акыл-эси жайында эмес, сексуалдык артыкчылыктын бузулушу (педофилия) менен ооруган адамга медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чараларын колдонуудан качуу — эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

Эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазаны өтөп жаткан, 18 жашка чыга элек адамдын жыныстык кол тийбестигине каршы кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон адамга жазаны өтөө мөөнөтү аяктаганга чейин алты айдан кечиктирбестен жазаны аткаруучу мекеме өзүндө сексуалдык артыкчылыктын бузулушу (педофилия) бар же жок экендиги жөнүндө маселени чечүү жана ага окшош жаңы кылмыштарды жасоонун алдын алууга багытталган медициналык мүнөздөгү чараларды аныктоо үчүн врач-психиатрлардын комиссиясы тарабынан күбөлөндүрүү жүргүзүүгө милдеттүү.

Жазаны аткаруучу мекеме соттолгон адамды психиатрлар комиссиясынын кароосунан өткөрүүнү жана ага бул экспертизанын жыйынтыгы боюнча белгиленген медициналык чаралардын колдонулушун камсыз кылууга милдеттүү.

Депутат ошондой эле бачабаздык, лесбиянчылык же кылмыштуу коомдоштуктун курамындагы адамдардын тобу тарабынан, ошондой эле балага карата өзгөчө ырайымсыздык менен жасалган бузуку формадагы сексуалдык мүнөздөгү башка аракеттер үчүн жазаны күчөтүүнү жана 20 жылдык мөөнөткө (колдонуудагы мыйзамдарда — 15 жыл) эркиндигинен ажыратууга же болбосо өмүр бою эркиндигинен ажыратууга жазалоону сунуш кылды.

Депутаттардын суроолоруна жооп берип жатып, башкы прокурордун орун басары Умуткан Конкубаева 2018-жылы балдарга карата зордуктоо фактысы боюнча 52, 2019 — жылы-53, 2020-жылы — 17, 2021 — жылы — 49, 2022-жылы-52 кылмыш иши козголгонун билдирди.

«Өткөн жылы 52 иштин бирөөсү утурлама доо арыздын негизинде токтотулган, үчөө кылмышка шектүүнүн өздүгү такталбагандыктан токтотулган, 34ү сотко жөнөтүлүп, 9 кылмыш иши тергелип жатат», — деп кошумчалады башкы прокурордун орун басары.

Өз кезегинде Акыйкатчы Атыр Абдрахматова хирургиялык кастрация Чехияда, Польшада, Нигерияда жана АКШнын бир катар штаттарында колдонуларын билдирди. «Бул канчалык эффективдүү экени азырынча белгисиз. Бизде сот системасында көйгөй бар: соттор көбүнчө мыйзамсыз, адилетсиз чечимдерди чыгарышат», — деди ал.

Ошол эле учурда депутат Гуля Кожокулова КР Конституциясына ылайык, эч ким кыйноого жана башка адамгерчиликсиз, ырайымсыз жана кадыр-баркты басмырлаган мамилеге же жазалоого дуушар болушу мүмкүн эместигин эске салды.

«Бул учурда жазанын бир түрү катары кастрация сунушталат. Мен зордуктагандарды жана бул кылмыштарды жасагандарды актай албайм, бирок биз эң жогорку мыйзам – Конституция бар экенин, адам укуктары боюнча эл аралык келишимдердин катышуучуларыбыз экенин түшүнүшүбүз керек. Конституцияга карама-каршы келген нерселердин баары априори киргизилип, талкууланбашы керек. Конституциянын принциптерине таянып, долбоорду четке кагуу же күн тартибинен алып салуу керек деп эсептейм», — деди ал.

Бакасов аны менен макул болгон жок. «Бул жаза эмес, дарылоо. Эмне үчүн педофилдерге кам көрүшүбүз керек? Ал эми муну башынан өткөргөн балдар жөнүндө эмне айтууга болот? Алардын тагдыры талкаланган. Педофилдер 15 жыл отурат деп ким кепилдик берет, чыгып, ушуну токтотот?» – деп нааразы болду долбоордун демилгечиси.

Талкуунун жыйынтыгында комитет мүчөлөрү мыйзам долбоорун көпчүлүк добуш менен жактырышты: төрт депутат макул, үчөө каршы добуш берди.

Добавить комментарий