Кыргызстандын коомдук ишмерлери Кыргызстанда болуп жаткан дискриминация маселесин бир нече жолу көтөрүп чыгышкан. Анын конституциялык эмес экендиги жөнүндө бир нече жолу айтылган. Бирок, маселе азырынча чечиле элек.
“Перемена” коомдук фондунан Теңдик үчүн Коалициянын өкүлү Алмаз Тажибай дискриминацияга каршы мыйзамдарды кабыл алууда мындай абалдан чыгуунун жолун көрөт. Анын айтымында, тийиштүү укуктук базанын жоктугунан коомдо дискриминация жүрүп жатат.
“Ошондуктан биз мамлекеттик органдардан программаны кабыл алууну өтүнөбүз. Биздин коалиция кодулоо маселелери боюнча биргелешип иш алып барууга даяр. Ошондой эле, адам укуктары маселеси окуу жайларында жетиштүү деңгээлде көтөрүлбөгөндүгүн жана белгилей кетким келет. Биз билим берүү мекемелери үчүн программа түзүүнү сунуштайбыз”, – деди ал.
Коалиция 2019-жылга карата изилдөө даярдап, басмырлоочу тилди камтыган 174 материал изилденип, 204 респондент менен маектешти.
Коалициянын өкүлү Инга Сикорская билдиргендей, изилдөө ар кандай социалдык топтордун өкүлдөрүнө болгон мамилени талдоо жана мониторинг жүргүзүү боюнча маалыматтарды берет, ЖМКларда жана социалдык тармактарда бул адамдардын образын изилдеп, алардын сүрөттөрүн аудиторияга таркатат, респонденттердин ой-пикирин жана ар кандай коомдук-саясий контексттерде дискриминациялык дискурс түзүүнү камтыйт.
“Иликтөөдө медиа жана социалдык тармактарда 2019-жылы жарыяланган 6000 медиа тексттер талдоого алынган. Аларда этникалык ксенофобия, гомофобия/трансфобия, ошондой эле регионалдык, гендердик, диний жана башка көйгөйлөр көп кездешет”, – деди ал.
Изилдөөнүн жыйынтыгы боюнча дискриминацияга каршы күрөшүү боюнча сунуштардын топтому иштелип чыккан.
Ошондой эле, коалициянын координатору Надира Масюмованын айтымында, октябрь айында жарык көргөн дагы бир изилдөө жүргүзүлгөн. Коронавирустук эпидемия учурунда өлкөдө карантинге даяр эмес калктын көпчүлүгү дискриминацияга кабылышкан.
«Изилдөө учурунда бир адам коронавирус жуктуруп алгандыктан, үйүнөн чыгарууну каалаган учурга туш болдук. Ар дайым дарылоого муктаж адамдар жапа чегишкен. Мамлекет дискриминацияга каршы мыйзам кабыл алса жакшы болмок», – деп түшүндүрдү Масюмова.