Кумтөрдү өнүктүрүү стратегиясы керек же өндүрүш бир нече жылдан кийин токтоп калат — Теңгиз Бөлтүрүк

Кумтөрдү башкаруу жаңыча мамилени, модернизациялоону жана өнүктүрүү стратегиясын талап кылат, антпесе өндүрүш токтоп калуу ыктымалдыгы жогору.

«Кумтөр Голд Компанинин» мурдагы тышкы менеджери Теңгиз Бөлтүрүк Кумтөрдү өнүктүрүү стратегиясын иштеп чыгуу азыр башталбаса, 2025-жылга карата кендин иши токтоп калышы мүмкүн экенин билдирди. Бул тууралуу Бөлтүрүктүн адвокаты Кайсын Абакиров жарыялаган ачык катында айтылат.

Катта “Кумтөр Кыргызстандын өнөр жайынын флагманы жана өлкөнүн жаңы жетекчилигинин жана президенттин командасынын ийгилигинин же ийгиликсиздигинин символу” деп айтылат.

«Эгерде биз «Кумтөрдү» өнүктүрүүнүн кылдат ойлонулган жана прагматикалык стратегиясын иштеп чыгууну азыртан баштабасак, анда 2025-жылы «Кумтөр» кен калдыктары көмүлгөн жайларды толтурууга байланыштуу токтоп калууга аргасыз болот жана 7 жылдан кийин иш жүзүндө тастыкталган алтын запасы ишке ашат», — дейт Бөлтүрүк.

Ал эгер мындай сценарий ишке ашса, өлкө жетекчилигинин аброюна олуттуу доо кетирет деп эсептейт, анткени «Президенттин аракетинин аркасында Кумтөр Кыргызстандын элинин менчигине кайтарылды».

Мындан тышкары, Бөлтүрүк кенде чалгындоочу геологдордун, геотехниктердин, геодезиялык инженерлердин, жер астындагы тоо-кен инженерлеринин, долбоордук инженерлердин жана менеджерлердин «олуттуу жетишсиздигин» билдирди. Мурда бул кызматтарды чет элдик адистер, консультанттар ээлеп келсе, азыр тез арада улуттук кадрларды даярдоо керек.

«Кумтөргө тез арада кардиналдуу өзгөрүүлөр, технологияларды модернизациялоо, IT-технологияларды киргизүү керек», — деди ал.

Бөлтүрүк ошондой эле Кумтөрдү биржага чыгаруу пландалып жатканын билдирди. Анын айтымында, алдын ала сүйлөшүүлөр жана компанияны Сингапурдагы биржага киргизүү боюнча даярдыктар өткөн. Анын болжолдуу баасы 2024-жылы 6-7 миллиард долларды түзөт.

КГКнын экс-жетекчисинин айтымында, 30% акцияны 1,8-2,1 млрд долларга сатуу мамлекеттик бюджеттин жакынкы үч жылдагы тартыштыгын жоюуга жардам берет жана төмөнкүлөргө мүмкүндүк берет:

— кенде жана кендин айланасында интенсивдүү геологиялык чалгындоо иштерин жүргүзүү, алтындын запастарын 600 тоннага чейин көбөйтүү, башкача айтканда, кендин иштөө мөөнөтүн 30 жылга узартуу;

— Кумтөрдө алтынды кайра иштетүүчү жаңы фабриканы жана жаңы жер астындагы кенди ишке киргизүү, тышкы инвесторду тартпастан иштеп жаткан калдыктарды толугу менен кайра иштетүү жана чыгаруу жана кендин инфраструктурасын жаңыртуу;

— ири өнөр жай долбоорлорун (Жетим-Тоо, Балачычкан, Сары-Жаз ГЭСи жана башкалар) Кумтөрдүн кирешесинин эсебинен каржылоо, алар үчүн жыл сайын 250 миллион долларга чейин чегерүү.

Анткен менен Бөлтүрүктүн айтымында, каржылык мыйзам бузуулар боюнча «олуттуу айыптоо» жана анын камакка алынышы, ошондой эле «Кумтөрдүн» башка жетекчилеринин камакка алынышы коомчулукта ушак-айыңдарды жана түшүнбөстүктөрдү жаратууда.

“Мунун бардыгы бүтүндөй өлкөнүн инвестициялык ишмердиктеги ачык-айкындуулук жаатындагы имиджине өтө терс таасирин тийгизип, [канадалык компания] Centerra Gold Inc. менен болгон келишимге көлөкө түшүрүүдө — глобалдык келишим, анткени келишимдин негизги оюнчусу жана демилгечиси каржылык укук бузуулар үчүн айыпталган”, — деп айтылат катта.

Кумтөр улутташтырылгандан кийин кыргыз бийлиги кен мурдагыдай иштеп жатканын байма-бай айтып, алтын өндүрүүнүн көлөмү көп экенин билдирген. Алсак, министрлер кабинетинин башчысы Акылбек Жапаровдун айтымында, 2022-жылы Кумтөр кенинде 17,2 тонна алтын өндүрүлгөн болсо, 2021-жылы кенден 10 тонна баалуу металл казылып алынган.

«2021-жылы Кумтөрдөн 10 тонна алсак, 2022-жылы бул көрсөткүч 17,2 тонна алтынды түзсө, Улуттук банктын маалыматы боюнча азыр бизде 40 тоннадан ашык таза алтын бар. Мындан ары мамлекетибиз тарабынан ири кендер иштетилип, алардын кирешеси элдин муктаждыгына, стратегиялык долбоорлорду ишке ашырууга жумшалат», — деди министрлер кабинетинин башчысы.

Бөлтүрүк 2022-жылдын 13-сентябрында кармалган. Буга чейин Эсеп палатасы КГКда каржылык мыйзам бузууларды аныктап, андан кийин ал ээлеген кызматынан четтетилген. Ишкананын ишин текшергенден кийин Башкы прокуратура үч кылмыш ишин козгоду.

Добавить комментарий